Bạn không thiếu năng lực, bạn thiếu va chạm thực tế

Năng lực chỉ là tiềm năng nếu chưa từng bị đặt vào tình huống khó. Khi mọi thứ không còn đúng như sách vở, bạn mới thấy mình đang thiếu điều gì.

Bạn không thiếu năng lực, bạn thiếu va chạm thực tế

Bạn có bao giờ cảm thấy mình đã nỗ lực hết sức, học đủ mọi khóa học, sở hữu tấm bằng loại ưu nhưng sự nghiệp vẫn cứ lẹt đẹt? Bạn nhìn xung quanh và tự hỏi tại sao những người khác lại dễ dàng thăng tiến nhanh chóng?

Sự thật có thể gây mất lòng: Vấn đề không nằm ở năng lực của bạn, mà nằm ở sự thiếu va chạm thực tế.

Năng lực trên lý thuyết và cú sốc thực tế

Nhiều người trong chúng ta đang sống trong một cái bẫy mang tên "Ảo tưởng năng lực". Chúng ta giỏi giải quyết các bài toán trên giấy tờ, nhưng lại lúng túng khi đối mặt với những vấn đề phát sinh trong công việc thực tế.

  • Lý thuyết: 1 + 1 = 2.
  • Thực tế: 1 + 1 có thể bằng 0 nếu thiếu sự phối hợp, hoặc bằng 10 nếu biết tận dụng nguồn lực.

Năng lực thực sự không đo bằng số bằng cấp bạn có, mà đo bằng giá trị thực tế bạn tạo ra cho doanh nghiệp hoặc khách hàng. Nếu bạn giỏi nhưng không ai biết cách dùng bạn, hoặc sản phẩm của bạn không giải quyết được nhu cầu thị trường, thì cái giỏi đó chỉ có giá trị tinh thần.

Những biểu hiện của người thiếu va chạm thực tế

Để biết mình có đang có thực sự thiếu va chạm thực tế hay không, hãy thử đối chiếu với những đặc điểm sau:

Kế hoạch quá hoàn hảo nhưng không khả thi

Bạn dành 3 tháng để lập một bản kế hoạch kinh doanh chi tiết đến từng con số, nhưng lại quên mất việc khảo sát xem khách hàng có thực sự cần nó hay không. Khi bắt tay vào làm, chỉ một biến động nhỏ của thị trường cũng khiến bạn gục ngã.

Coi thường những việc nhỏ

Người thiếu thực tế thường mơ về những chiến lược vĩ mô, những dự án triệu đô mà quên rằng: Để xây lâu đài, bạn phải biết cách đặt từng viên gạch. Nếu bạn chưa thể quản lý tốt công việc hàng ngày của chính mình, làm sao bạn có thể quản lý một đội ngũ?

Kén cá chọn canh trong cơ hội

Bạn từ chối những công việc bình thường vì cho rằng nó không xứng tầm với năng lực của mình. Bạn đợi một cơ hội hoàn hảo thứ vốn dĩ không bao giờ tồn tại.

Cách chuyển mình từ giỏi lý thuyết sang giỏi thực chiến

Thực tế là bài kiểm tra khắc nghiệt nhất

Thực tế là bài kiểm tra khắc nghiệt nhất

Để thoát khỏi tình trạng dậm chân tại chỗ, bạn cần thay đổi tư duy (Mindset) theo hướng thực dụng hơn:

  • Chấp nhận sự không hoàn hảo: Thay vì đợi mọi thứ hoàn hảo mới bắt đầu, hãy thực hiện theo mô hình "Làm - Sai - Sửa". Thực tế chính là người thầy dạy bạn nhanh nhất.
  • Học cách quan sát thị trường: Đừng chỉ học cái bạn thích, hãy học cái xã hội đang cần. Năng lực của bạn phải là "lời giải" cho một bài toán thực tế nào đó.
  • Rèn luyện kỹ năng mềm: Giao tiếp, đàm phán, quản lý cảm xúc... đây chính là dầu bôi trơn giúp năng lực chuyên môn của bạn vận hành trơn tru trong bộ máy tập thể.

Đừng để tài năng của bạn ngủ quên trên những trang sách. Thế giới không trả tiền cho những gì bạn biết, thế giới trả tiền cho những gì bạn làm được.

Tóm lại, vấn đề ở đây không phải là thiếu năng lực mà là thiếu va chạm thực tế khi áp dụng năng lực đó vào đời sống. Học nhiều nhưng không làm, kỳ vọng cao nhưng không chấp nhận bắt đầu từ những việc nhỏ khiến kiến thức không tạo ra kết quả. Khi bạn nhìn đúng vị trí của mình, tập trung giải quyết những vấn đề cụ thể và hành động đều đặn thay vì chờ sự hoàn hảo, năng lực mới thực sự phát huy giá trị và mang lại thay đổi rõ ràng.